Yüzyılların Hafızası Kitapta Buluştu: Iğdır’dan Azerbaycan’a Uzanan Kültür Mirası Geleceğe Taşındı
(Erdal Yalçın) Gazeteci-Yazar Murat Akkuş’un üçüncü derleme kitabı, düzenlenen imza ve tanıtım programıyla okurlarla buluştu. Iğdır yöresinin kadim kültürel birikiminden yola çıkan eser; Iğdır’dan Azerbaycan’a uzanan geniş coğrafyanın anonim halk edebiyatını, yüzyıllar boyunca dilden dile aktarılan atasözleri, deyimler, maniler, ninniler, tapmacalar, halk inançları ve sevgi sözleriyle geleceğe taşıyor.
“Azeri Türklerinin Atasözü, Deyim, Mani (Bayatı), Ninni, Tapmaca (Bulmaca), Halk İnançları ve Sevgi Sözleri” adıyla yayımlanan kitap, yalnızca bir derleme çalışması olmanın ötesinde, bir toplumun hafızasını, yaşam biçimini, duygularını ve dünyaya bakışını kayıt altına alan kültürel bir çalışma niteliği taşıyor.
Kitabın tanıtım ve imza gününe Iğdır Valisi M. Fırat Taşolar, Iğdır Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ekrem Gürel, akademisyenler, öğretmenler, siyasi parti temsilcileri, esnaf temsilcileri ve çok sayıda vatandaş katıldı. Programda kitaptan örnekler paylaşılırken, yüzyıllardır halkın dilinde yaşayan kimi sözler katılımcıları düşündürdü, kimi ise tebessüm ettirdi.
“Yüzyılların deneyimini bugüne taşıyoruz”
Kitabın ortaya çıkış amacını anlatan Gazeteci-Yazar Murat Akkuş, çalışmanın yüzlerce yıllık kültürel birikimin izlerini taşıdığına dikkat çekti.
Akkuş, kitabın; “taşa işlenen nakışlar gibi yüz yıllardan süzülerek günümüze gelmiş” kültürel değerleri bir araya getirdiğini belirterek, eserde yaşamın hemen her alanına dokunan sözlü kültür örneklerinin bulunduğunu ifade etti.
Kadından erkeğe, çocuktan doğaya, hayvanlardan nesnelere, arkadaşlıktan ihanete, dinden inançlara, iyilikten fikirlere, şefkatten aşka kadar hayatın farklı alanlarına ilişkin sözlerin kitapta yer aldığını belirten Akkuş, bu yönüyle eserin bir milletin kültürüne ve tecrübelerine yolculuk sunduğunu vurguladı.
“Bir damla da olsa katkı sunabildiysek ne mutlu bize”
Yazar Murat Akkuş, kitabın hazırlanmasında yöre halkının hafızasında yaşayan binlerce sözlü kültür örneğinden bir bölümünü derleyerek kayıt altına almaya çalıştıklarını söyledi.
Akkuş, “Yaşamın her alanına dair bir milletin kültürünü ve tecrübelerini bulacak, yaşanmışlıklardan öne çıkan çarpıcı nasihatleri göreceksiniz. Bu kitapta birbirinden anlamlı atasözü, deyim, mani, ninni, tapmaca (bulmaca), halk inançları ve sevgi sözlerini okuyacaksınız. Yöre halkının hafızasından silinmeyen binlerce örnekten bazılarını derledik. Ucu açık bu muhteşem kültür yazmakla bitmez. Bu konuda bir damlacık da olsa bir katkı sunabilmişsek ne mutlu bize.” ifadelerini kullandı.
“Aynı kültürün, aynı hafızanın izleri”
Akkuş’un konuşmasında dikkat çektiği önemli başlıklardan biri de coğrafyanın kültürel bütünlüğü oldu.
“Arasın o tayı da bu tayı da aynı candı, Tebriz’den Mehman’a hamısı Azerbaycan’dı” sözlerine dikkat çeken Akkuş, sınırların ötesinde yaşayan insanların ortak tarih, dil, gelenek ve kültürel değerlerle birbirine bağlandığını ifade etti.
Bu yönüyle kitap, yalnızca Iğdır yöresine ait sözlü kültür unsurlarını değil, aynı zamanda daha geniş bir coğrafyanın ortak kültürel hafızasını da görünür kılıyor.
Sözlü kültür unutulmadan kayıt altına alındı
İmza programının ardından değerlendirmelerde bulunan Murat Akkuş, programa katılan ve kendilerini yalnız bırakmayan herkese teşekkür etti.
Kitabın derlenmesinden basımına kadar geçen süreçte ortaya konulan emek ve özverinin eseri kendileri için daha da kıymetli hale getirdiğini belirten Akkuş, çalışmanın gelecek kuşaklar açısından önemli bir kaynak olmasını umut ettiklerini dile getirdi.
Akkuş, özellikle günümüzde unutulmaya yüz tutan, hatta bazı örnekleri neredeyse tamamen unutulmuş olan sözlü edebiyat ürünlerinin kalıcı hale getirilmesinin önemine vurgu yaptı.
Gazeteci-Yazar Murat Akkuş, yörenin sözlü kültür mirasının geleceğe aktarılması konusunda bir damla dahi olabilmenin kendileri için büyük bir mutluluk olduğunu ifade ederek, kitabın bu kültürel mirasın yaşatılmasına katkı sağlamasını temenni etti.
Yüzyılların içinden süzülüp gelen sözler artık kitap sayfalarında yaşayacak. Iğdır’dan Azerbaycan’a uzanan ortak kültürel hafızanın izlerini taşıyan eser, geçmişin sesini geleceğin kuşaklarına ulaştırmayı amaçlıyor.
