Türk Dünyasının Gönlünde Yaşayan Bir İsim: Ganire Paşayeva Iğdır’da Anıldı

(Erdal Yalçın) Azerbaycan’ın yetiştirdiği önemli siyasetçi, gazeteci, hukukçu, yazar ve Türk dünyasının gönlünde müstesna bir yere sahip olan Ganire Paşayeva, vefatının 3. yılında Iğdır’da düzenlenen programla anıldı. Azerbaycan Evi Derneği ile Araz Doğa ve Azerbaycan Kültür Derneği (ARAZDER) tarafından gerçekleştirilen anma programında, Paşayeva’nın hayatı, mücadelesi, Türk dünyasına olan bağlılığı ve geride bıraktığı güçlü hatıralar anlatıldı.

Programa gazeteciler, akademisyenler, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, öğretmenler ve çeşitli siyasi parti temsilcileri katıldı.

Türk dünyasına adanmış bir ömür

24 Mart 1975’te Azerbaycan’ın Tovuz Rayonu’na bağlı Düz Kırıklı köyünde dünyaya gelen Ganire Paşayeva, farklı alanlardaki eğitimi ve mesleki birikimiyle Azerbaycan’ın öne çıkan isimleri arasında yer aldı.

Azerbaycan Tıp Üniversitesi Pediyatri Bölümü ile Bakü Devlet Üniversitesi Uluslararası Hukuk Bölümünü tamamlayan Paşayeva, gazetecilik alanında da görev yaptı. Azerbaycan televizyonunda çeşitli görevlerde bulunan Paşayeva, 2005 yılında Haydar Aliyev Vakfının Halkla İlişkiler Bölüm Başkanlığı görevini üstlendi.

Aynı yıl yapılan genel seçimlere bağımsız aday olarak katılan Paşayeva, Tovuz milletvekili seçilerek Azerbaycan Milli Meclisine girdi. Dört dönem milletvekilliği yapan Paşayeva, parlamento çalışmalarının yanı sıra uluslararası ilişkiler ve Türk dünyasıyla ilgili çalışmalarıyla da dikkat çekti.

Milli Mecliste Uluslararası ve Parlamentolar Arası İlişkiler Daimi Komisyonunda görev alan Paşayeva, Azerbaycan-Gürcistan Parlamentolar Arası Çalışma Grubu Başkanlığını yürüttü. Azerbaycan-Türkiye, Azerbaycan-Hindistan ve Azerbaycan-Japonya Parlamentolar Arası Çalışma Gruplarında da görev aldı. Avrupa Konseyi Parlamenter Asamblesinde Azerbaycan’ı temsil eden kurulun üyeleri arasında yer aldı.

“Türkiye güçlü olursa Türk dünyası da güçlü olur”

Ganire Paşayeva’nın siyasi ve sosyal mücadelesinin merkezinde Azerbaycan-Türkiye ilişkileri ve Türk dünyasının birlik ve beraberliği önemli bir yer tuttu.

Türkiye’nin güçlü olmasının Türk dünyasının güçlü olması anlamına geldiğini savunan Paşayeva, yaşamı boyunca Azerbaycan ile Türkiye arasındaki kardeşlik bağlarının güçlendirilmesi için çalışmalar yürüttü. Türk dünyasının farklı coğrafyalarını ziyaret ederek gençlerle buluşan, konferanslara katılan ve sivil toplum kuruluşlarıyla bir araya gelen Paşayeva, “iki devlet, bir millet” anlayışının güçlü savunucularından biri oldu.

Karabağ meselesinin uluslararası kamuoyuna anlatılması konusunda da aktif bir mücadele yürüten Paşayeva, Avrupa’da gerçekleştirdiği konuşmalarında Azerbaycan’ın ve Türkiye’nin haklarını savundu.

Anma programında konuşan Azerbaycan Evi Derneği Başkanı Serdar Ünsal, Ganire Paşayeva’nın Türk dünyası açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.

Ünsal, Paşayeva’yı Türk tarihininF kahraman kadınlarıyla birlikte anarak, onun Azerbaycan’ın bağımsızlık döneminde ortaya çıkan önemli kadın şahsiyetlerden biri olduğunu ifade etti.

Paşayeva’nın Karabağ meselesini uluslararası platformlarda kararlılıkla savunduğunu belirten Ünsal, onun Türkiye’nin olmadığı yerlerde de Türkiye’nin haklarını savunmayı kendisine görev edindiğini söyledi.

Ünsal ayrıca Paşayeva’nın Karabağ’ın işgal yıllarında bir grup gazeteciyle Iğdır’a geldiğini hatırlattı. Ermenistan sınırında gerçekleştirilen ziyaret sırasında Paşayeva’nın, işgal altındaki topraklar özgürlüğüne kavuşmadan sınır kapılarının açılmaması gerektiğini güçlü biçimde dile getirdiğini aktardı.

ARAZDER Başkanı Serpil Önal ise Ganire Paşayeva’nın yalnızca Azerbaycan’ın değil, bütün Türk dünyasının ortak değeri olduğunu vurguladı.

Paşayeva’nın Türk dünyasını şehir şehir, ülke ülke dolaştığını belirten Önal, onun “iki devlet, bir millet” anlayışının ötesine geçerek Türkmenistan’dan Kafkasya’ya, Kazakistan’dan Özbekistan’a uzanan geniş coğrafyada Türk halkları arasındaki kardeşlik bağlarının güçlenmesi için çalıştığını ifade etti.

Özellikle gençlere ulaşmayı önemseyen Paşayeva’nın birleştirici ve bütünleştirici bir rol üstlendiğini dile getiren Önal, onun yalnızca cephede değil, toplumun içinde de mücadele edilmesi gerektiğine inandığını söyledi.

“Bugün bir milletvekilini değil, bir hafızayı konuşuyoruz”

Programda konuşan yazar Hasret Al ise Ganire Paşayeva’nın hayatına farklı bir pencereden baktı.

Paşayeva’nın çocukluk yıllarının savaş ve acılarla şekillendiğine dikkat çeken Al, onun küçük yaşlarda tanık olduğu Karabağ dramının hayatındaki duyarlılığın ve mücadelenin temel taşlarından biri olduğunu ifade etti.

Ganire Paşayeva’nın çocukluk hafızasında “evim, yurdum, yuvam” kavramlarının derin izler bıraktığını belirten Al, onun hayatı boyunca bu kavramların anlamını taşıyan bir mücadele verdiğini dile getirdi.

Ardında unutulmayacak bir miras bıraktı

Programda diğer konuşmacılar da Ganire Paşayeva’nın kişiliği, edebiyatçı yönü, duyarlılığı, yurt sevgisi, Türk dünyasına olan bağlılığı ve Türkiye’ye duyduğu sevgi üzerine değerlendirmelerde bulundu.

Konuşmalarda, Paşayeva’nın yalnızca bir siyasetçi ya da milletvekili olmadığı; gazeteciliği, yazarlığı, akademik birikimi ve sivil toplum çalışmalarıyla farklı kesimlere ulaşan, özellikle Türk dünyasının birlik ve beraberliğini kendisine ideal edinen bir isim olduğu vurgulandı.

Ganire Paşayeva, geçirdiği mide küçültme ameliyatının ardından 24 Eylül 2023’te yaşadığı sağlık sorunları ve ani tansiyon düşüklüğü nedeniyle komaya girmiş, Bakü Merkezi Klinik Hastanesinde tedavi altına alınmıştı. Dört gün süren tedavinin ardından 28 Eylül 2023’te hayatını kaybetmişti.

Aradan geçen yıllara rağmen Paşayeva’nın adı, özellikle Türkiye-Azerbaycan kardeşliği ve Türk dünyasının birlik ve beraberliği konusunda yürüttüğü çalışmalarla yaşamaya devam ediyor.

Iğdır’da düzenlenen anma programı da onun geride bıraktığı bu mirasın ve ortak hafızadaki yerinin bir kez daha hatırlanmasına vesile oldu.

Program, katılımcılara helva ikram edilmesinin ardından sona erdi.